Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

 

TẦM QUAN TRỌNG CỦA MÔI TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG Ở QUẢNG NAM.

Người đăng: Ngày đăng: 13:59 | 11/04 Lượt xem: 916

           Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp mà sự tồn tại và phát triển của nó tác động qua lại với nhiều lĩnh vực, cả môi trường, pháp luật, kinh tế đến văn hóa…Trong đó mối quan hệ giữa môi trường và và du lịch luôn gắn kết mật thiết, đặc biệt một cách hữu cơ với nhau. Sự tồn tại và phát triển của du lịch gắn liền với môi trường, du lịch chỉ phát triển và phát triển bền vững khi môi trường được quản lý, khai thác một cách hợp lí và được bảo vệ một cách triệt để.

Cùng khách đến từ nước Úc, thăm thác nước R’Cung- Tây Giang.

Chúng ta đều biết, tài nguyên du và môi trường du lịch mang tính chủ đạo cho phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch được hiểu một cách cụ thể gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch văn hóa nhân văn đang được khai thác hoặc chưa được khái thác.

Tài nguyên du lịch tự nhiên bao gồm các yếu tố địa chất- địa hình- khí hậu, thủy văn- hệ sinh thái- cảnh quan thiên nhiên cụ thể được sử dụng để phục vụ mục đính du lịch.

Tài nguyên du lịch văn hóa nhân văn gồm truyền thống văn hóa, các yêu tố văn hóa, văn nghệ dân gian, di tích lịch sử cách mạng, khảo cổ học kiến trúc, các công trình sáng tạo của con người qua các thời kỳ lịch sử và các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể…có thể sử dụng cho mục đích du lịch.

Lễ hội “Ăn trâu mừng lúa mới của người Cơ tu Tây Giang.

            Môi trường, tài nguyên du lịch ở đây được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm cả môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên, lẫn môi trường văn hóa, xã hội với tất cả các yếu tố hợp thành.

Tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch văn hóa nhân văn đều cùng tồn tại trong những môi trường nhất định. Tìm hiểu về mối quan hệ tương tác giữa môi trường với du lịch, tiềm năng khai thác cũng như  ảnh hưởng qua lại giữa môi trường với du lịch cùng những vấn đề có liên quan để có những biện pháp thích hợp cho sự định hướng phát triển du lịch ở các huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam nói riêng, cả nước nước nói chung là việc làm hết sức cần thiết.

Việc quản lý, khai thác hợp lý, hiệu quả, phục hồi, cải tạo và tái tạo tài nguyên du lịch sẽ làm tốt lên chất lượng môi trường du lịch, làm tăng sức hấp dẫn tại các điểm, khu du lịch. Ngược lại, việc quản lý, khai thác không đồng bộ, không có các biện pháp phục hồi, tái tạo tài nguyên du lịch sẽ dẫn đến phá vỡ cân bằng sinh thái, gân nên sự giảm sút chất lượng môi trường, sự đi xuống của hoạt động du lịch cũng như chất lượng của môi trường du lịch ở khu vực đó.

Ngày nay, khi kinh tế phát triển nhu cầu du lịch của con người ngày càng tăng cao, các loại hình du lịch đang được khái thác nhằm phục vụ cho cuộc sống con người ngày càng tốt hơn. Có nhiều hình thức du lịch như du lịch danh lam thắng cảnh, du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, du lịch giáo dục môi trường, du lịch mạo hiểm,  du lịch hành hương tín ngưỡng, tâm linh, du lịch tìm hiểu văn hóa cộng đồng, du lịch tìm về cội nguồn, lịch sử, cách mạng, du lịch phượt, khám phá….

Những ảnh hưởng tích cực từ hoạt động du lịch đến môi trường.

Sự phát triển nhanh chóng của du lịch thời gian qua đã góp phần tích cực vào phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh nhà nói chung và nhiều địa phương nói riêng, tróng đó có đồng bào Cơ tu ở huyện Tây Giang, Đông Giang và Nam Giang. Hoạt động du lịch đã có những tác động góp phần làm tăng đa dạng sinh học, bảo tồn cảnh quan, thúc đẩy các hoạt động bảo vệ tu bổ các di tích lịch sử, di sản văn hóa, hoạt động của lễ hội, các làng nghề truyền thống; góp phần tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xuất khẩu tại chỗ; tạo thêm công ăn việc làm, tăng thu nhập cho một bộ phận cộng đồng dân cư địa phương, người đồng bào dân tộc thiểu số. Góp  phần cải thiện điều kiện về hạ tầng và dịch vụ xã hội cho địa phương (y tế, thông tin, vui chơi giải trí) kèm theo đó là các hoạt động phát triển du lịch. Bảo tồn, nâng cao giá trị và khôi phục các di sản kiến trúc, nghệ thuật, vật thể và phi vật thể, văn hóa, thủ công mỹ nghệ, trang phục, làng nghề, phong tục hay đẹp của truyền thống dân tộc…như nghề dệt thổ cẩm, đan lát, đặc sản về các loại sâm dược liệu như ba kích, đảng sâm v, v,…bằng các nguồn kinh phí thu trực tiếp từ hoạt động du lịch.

Phát triển du lịch từ Văn Làng Cơ tu ở Tây Giang.

 Phát triển du lịch ở các huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam sẽ tạo tiền đề cho việc khôi phục các sinh hoạt văn hóa truyền thống của cộng đồng vốn đã bị mai một, đặc biệt là các làng nghề, các các lễ hội hay đẹp của các đồng bào dân tộc hiểu số. Nhiều lễ hội truyền thống của một địa phương riêng lẻ đã được nâng cấp thành các lễ hội du lịch, thu hút số lượng lớn khách từ các vùng miền khác tham gia như lễ hội: Ăn mừng lúa mới diễn tấu Trống chiêng múa Tân Tung Ya yá ăn mừng lúa mới hàng năm của người Cơ tu, lễ hội “Tết mùa” của người Cor,… Ngoài những mặt tích cực của ngành du lịch đem lại cũng kéo theo những mặt tiêu cực, nếu trong quá trình quy hoạch, khai thác, quản lý của chúng ta kém hiệu quả, thiếu động bộ, thiếu tầm nhìn chiến lược lâu dài giữa hài hòa, cân bằng và bền vững với lợi ích nó mang lại. Nhất là đối với môi trường, do tốc độ phát triển quá nhanh trong điều kiện còn thiếu phương tiện xử lý môi trường, nhận thức và công cụ quản lý nhà nước về môi trường còn hạn chế…, từ đó dẫn đến sự gia tăng áp lực đến môi trường. Tại nhiều khu vực, do tốc độ phát triển quá nhanh của hoạt động du lịch vượt ngoài khả năng và nhận thức về quản lý nên đã tạo sức ép lớn đến khả năng đáp ứng của tài nguyên và môi trường, gây ô nhiễm cục bộ và nguy cơ suy thoái về môi trường về lâu dài, để lại hậu quả khó lường cho chính địa phương đó và cộng đồng dân cư sống gần đó như; nguồn nước, rác thải, sự tiếp nhận văn hóa ngoại lai thiếu sự chọn lọc,...

Đối với văn hóa xã hội, nếu quản lý không tốt cứ chạy theo về số lượng khách và lợi nhuận từ nó mang lại sẽ kéo theo các hệ quả không tốt. Vì hoạt động du lịch phát triển sẽ làm tăng cường giao lưu, tiếp xúc văn hóa, giao thoa văn hóa ngày càng rộng và sâu khiến cho việc tiếp nhận văn hóa ở cả hai phương diện, tích cực và tiêu cực, làm phong phú văn hóa địa phương nhưng đồng thời cũng có nguy cơ và dễ làm biến dạng, méo mó, phai dần đi văn hóa của bản địa, phá vỡ dần đi bản sắc văn hóa của dân tộc, nhất là vùng đồng bào thiểu số.

Một số giải pháp để phát triển ngành du lịch một cách bền vững.

Thứ nhất, cần có  chính sách, hoạch định chiến lược có tầm nhìn lâu dài về sự tác động hữu cơ giữa môi trường và du lịch để có những biện pháp phát triển du lịch hợp lý, bảo vệ và cải tạo môi trường sinh thái tốt nhất; hài hòa, cân bằng với tốc độ phát triển nhanh chống của ngành du lịch.

Thứ hai, cần có quy hoạch phát triển đồng bọ giữa cơ sở hạ tầng du lịch và môi trường, tài nguyên du lịch.

Thứ ba, cần chú trọng hơn nữa đến công tác quản lý, khai thác các nguồn tài nguyên du lịch một cách khoa học, hiệu quả và bền vững, trách vì chạy theo quá với số lượng khách, vì lợi nhuận trước mắt mà làm hiểm họa suy thoái về lâu dài cho môi trường và tài nguyên du lịch.

Thứ tư, cần sớm đưa ra những tiêu chuẩn đánh giá về việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường, cũng như những tiêu chuẩn đánh giá về môi trường tại các khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh.

Thứ năm, cần có một chế tài cụ thể để xử lý những hành vi gây ra tác động xấu, ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên, môi trường văn hóa, xã hội – nhân văn gắn với du lịch.

Thứ sáu, cần ban hành sớm những quy định rõ ràng, cụ thể về sự phối hợp giữa các ban ngành, giữa chính quyền địa phương với ban ngành chức năng trong công tác bảo vệ môi trường tại khu, điểm du lịch và cộng đồng dân cư.

Thứ bảy, cần hoàn thiện sớm hệ thống các chính sách cụ thể để dễ hỗ trợ cho dân cư sinh sống trong khu vực du lịch, để người dân có trách nhiệm cao hơn trong công tác, chung tay bảo vệ môi trường, phát triển du lịch bền vững.

Thứ tám, cần sớm ban hành những chính sách về việc bảo vệ môi trường cho các hộ kinh doanh, dịch vụ trong khu vực di tích, khu, điểm du lịch.

Thực tế cho thấy ở nhiều nơi, việc phát triển du lịch thiếu đồng bộ, không quan tâm đến việc bảo vệ môi trường, văn hóa bản địa thường đi kèm với những tác động tiêu cực đến môi trường. Nếu trong quá trình phát triển, các tác động tiêu cực đến môi trường, văn hóa không được liệt kê, không thông qua những biện pháp quản lý bảo vệ môi trường, giữ gìn tốt bản săc văn hóa của dân tộc một các hữu hiệu thì hậu quả sẽ dẫn đến tới suy thoái môi trường, biến đổi, méo mó văn hóa bản sắc của dân tộc, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát triển du lịch bền vững trong tương lai.

Bởi lẻ thế, thiết nghĩ, trong quá trình phát triển du lịch phải lồng ghép các yêu cầu và giải pháp về bảo vệ môi trường, tài nguyên du lịch, các giá trị văn hóa ngay từ khâu lập quy hoạch, xây dựng các chiến lược phát triển đến triển khai các dự án, thiết kế các sản phẩm du lịch cụ thể. Nếu môi trường, tài nguyên du lịch, các giá trị văn hóa được bảo vệ, quản lý và khái thác một cách khoa học và hiệu quả, lưu giữ được cùng những  vẻ đẹp nguyên sơ ban đầu thì tài nguyên du lịch đó càng có sức hấp dẫn, lan tỏa phát huy được tiềm năng lợi thế phát triển bền vững về lâu dài cùng với đó chất lượng môi trường, dịch vụ cũng như số lượng khách đến thăm quan ngày càng đông hơn.

Chúng ta không nên chủ trương phát triển du lịch nhằm khai thác nguồn lợi kinh tế cao bằng bất cứ giá nào mà không tính đến mặt trái của du lịch, để lại hậu quả về môi trường và văn hóa xã hội. Chỉ trên cơ sở kết hợp hài hòa, nhuận nhuyễn giữa du lịch và bảo vệ môi trường với bảo tồn, làm giàu và phát huy di sản văn hóa dân tộc thì mới có du lịch bền vững. Vấn đề bảo vệ di sản thiên nhiên cũng như gìn giữ di sản văn hóa phải được quan tâm lên hàng đầu nhằm bảo vệ sinh thái trong thiên nhiên, bảo tồn những di sản, bản sắc văn hóa của các vùng, miền, các đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

 Từ những vẫn đề trên, môi trường sinh thái trong thiên nhiên chính là mục tiêu then chốt, cốt lõi chính để phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, các huyện miền núi nói riêng, cả nước nói chung. Vấn đề này không chỉ có ý nghĩa quan trọng sống còn trong phát triển du lịch bền vững mà còn có ý nghĩa quan trọng sống còn trong công cuộc xâ dựng phát triển kinh tế, văn hóa của quê hương, đất nước một cách bền vững và giàu mạnh, to đẹp hơn.

                                                                

 

 

 

Tác giả: Pơloong Plênh

[Trở về]

Các tin mới hơn:

Các tin cũ hơn: