Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

 

QUÀ BIẾU BẰNG QUAN TÀI, PHONG TỤC ĐỘC ĐÁO CỦA NGƯỜI CƠTU

Người đăng: Quản Trị Ngày đăng: 0:55 | 02/03 Lượt xem: 2675

    Cơtu là một dân tộc thiểu số cư trú lâu đời tại các huyện Nam Giang, Đông Giang, Tây Giang của tỉnh Quảng Nam, một số xã của huyện Nam Đông, Alưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế và huyện Đắk Chưng, Kàlùm, tỉnh Sê Kông (Lào). Ở huyện Tây Giang, đa số là dân tộc Cơtu sinh sống, có nền văn hoá vật thể và phi vật thể rất độc đáo, đa dạng và phong phú. Ngoài một số văn hoá truyền thống quen thuộc như lễ hội mừng lúa mới, lễ cưới hỏi, lễ cúng đất làng, tục r’dáo... thì phong tục biếu nhau bằng quan tài (người Cơtu gọi là T’rang) cũng được người dân Cơtu xem như một “cái quà” trong ngày cưới hỏi vợ hoặc chồng.

    Quan tài của dân tộc Cơtu được làm ra từ thân gỗ tròn có đường kính từ 0,5 m trở lên, cắt làm từng đoạn vừa đủ cho một người nằm khi nhắm mắt xuôi tay. Thường thì có hai loại quan tài, một quan tài có hình tam giác cân và quan tài hình tròn. Mỗi quan tài có nắp đậy, phần ở trên là quan tài bố (t’rang conh) và ở dưới là quan tài mẹ (t’rang căn). Quan tài có hình tròn thường không có hoa văn, chạm khắc như quan tài hình tam giác cân. Để có được một quan tài hình tam giác cân đẹp, mang đậm giá trị truyền thống của dân tộc Cơtu, người làm quan tài (thường chỉ một người) phải có con mắt tinh tế về hoa văn, nghệ thuật về đục đẽo, chạm, khắc và tấm lòng trong sáng, cống hiến sức lực để làm ra được một thành phẩm như mong muốn.

    Theo bác Bh’riu Pố, ở thôn Arấh, xã Lăng, huyện Tây Giang-người luôn am hiểu các phong tục dân tộc Cơtu, nói: Việc biếu nhau làm quà bằng quan tài trong ngày cưới của dân tộc Cơtu như là một tài sản quý chuyển giao từ nhà này sang nhà khác, từ người khoẻ mạnh cho người đang đau ốm, dưỡng bệnh. Đây không phải là sự thể hiện có hàm ý mong cho người nhận quan tài sớm trở về với giàng, mà là tình cảm cao quý để nhường cho người khác hưởng lại những gì mình cần nhất trong cuối đời. Đó là văn hoá, cách sống của người Cơtu. Người Cơtu nào cũng biết được đây là văn hoá truyền thống có từ ngàn đời.

    Người dân Cơtu ở huyện Tây Giang, Đông Giang, Nam Giang làm quan tài chủ yếu biếu ơn người đã có công giúp và nuôi dưỡng mình như con rễ làm cho cha mẹ vợ, con làm cho cha mẹ mình, cô, chú, bác ruột. Người Cơtu quan niệm, quan tài được xem là biếu khi trong gia đình có tổ chức đám cưới hoặc đám hỏi giữa nhà trai và nhà gái, quan tài được nhà trai biếu cho nhà gái như của hồi môn. Trường hợp cho, không phải lúc nào cũng cho được. Trong hoàn cảnh khó khăn, túng thiếu tột cùng, người chết không có chiếu đắp, quan tài được người có âm thầm điều người khiêng cho người không, gánh chung khó khăn với người hàng xóm láng giềng, không đòi hỏi phải có lời cảm tạ.

    Trong những ngày cưới hoặc hỏi, quan tài được biếu là gia tài quý giá thường được giữ gìn từ năm này đến năm khác. Quan tài ít khi được đặt trong nhà, vì theo người Cơtu nếu đem quan tài về nhà giống như cầu xin trở về với giàng. Bởi vậy, quan tài thường được để ở dưới gầm nhà hoặc kho lúa gia đình.

    Nếu có dịp lên Tây Giang vui xuân, bạn sẽ thoả thích tìm hiểu các tập tục lạ mắt, đầy truyền thống của dân tộc Cơtu nơi đây. Biết đâu, nó sẽ giúp bạn có những điều lý thú cho cuộc sống sau này.                                                                                          

                                                                                                                                        BH’RIU QUÂN

                                             

[Trở về]

Các tin mới hơn:

Các tin cũ hơn: