Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

 

Người bảo tồn kho tàng truyện cổ C'tu

Người đăng: Quản Trị Ngày đăng: 7:00 | 16/05 Lượt xem: 1444

       Đất nước ta có 54 dân tộc anh em. Mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa riêng, tạo nên sự phong phú, đa dạng của nền văn hóa Việt Nam. Đặc biệt là các dân tộc đều có những kho tàng truyện cổ dân gian khác nhau. Dân tộc Cơtu trên ngọn nguồn Trường Sơn cũng như vậy. Và người đã lưu giữ và bảo tồn kho tàng truyện cổ ấy là già làng Cơlâu Nâm- người con ưu tú của huyện Tây Giang, Quảng Nam.
      

      Đến thôn văn hóa Pơr'ning, xã Lăng, huyện Tây Giang hỏi già làng Cơlâu Nâm, ai cũng tranh nhau trả lời. Ấn tượng đầu tiên khi gặp ông là một người rắn rỏi, khỏe mạnh dù bụi thời gian đã phảng phất trên các nếp nhăn ở khuôn mặt ông. Suốt buổi nói chuyện ông rất thẳng thắn. Ông nói được tiếng Kinh rất ít, phải nhờ vợ và con phiên dịch giúp. Ông bảo ông viết được tiếng phổ thông cũng rất ít và chậm. Thế nhưng con người ấy lại nhớ được cả trăm truyện cổ Cơtu đấy các bạn ạ! Nghe mọi người nói tôi chưa tin lắm. Thế nhưng khi ngồi nghe ông kể về các chuyện cổ Cơtu tôi khâm phục ông thật sự. Ngay từ nhỏ, ông chỉ nghe bố mế, ông bà kể lại truyện cổ dân gian, ông đã ghi nhớ cho đến ngày nay. Không chỉ nghe người nhà kể lại, ông còn tới các thôn bản của huyện để gặp các người già để sưu tầm các truyện cổ Cơtu. Điều đặc biệt là ông không ghi chép gì mà chỉ lưu giữ bằng trí nhớ. Những truyện cổ như Xuất xứ người Cơtu, Cội nguồn người Cơtu, Sự tích các dòng họ Alăng, Bhríu, Bhnướch…qua giọng kể trầm ấm của ông nghe thật hay và hấp dẫn. Ông đã dược huyện và các nhà trường mời tới kể chuyện cổ Cơtu  cho nhân dân, cán bộ, học sinh nghe. Đặc biệt, vào các buổi tối trăng sáng, dân bản tập trung tại nhà Gươil, đốt lửa sáng rực để nghe ông kể chuyện. những ánh mắt cỉa trẻ thơ như nuôt lấy từng lời ông kể. Qua các câu chuyện đó, người dân Cơtu hiểu hơn về các phong tục tập quán, về lịch sử của dân tộc họ dưới quan niệm của cha ông, đặc biệt là thế hệ trẻ Cơtu, những người chủ tương lai của mảnh đất Tây Giang này. 
      

       Không chỉ là già làng lưu giữ kho tàng truyện cổ Cơtu, mà bác Cơlâu Nâm còn là một anh hùng lực lượng vũ trang nữa đấy các bạn ạ. Ông tham gia cách mạng khi vừa tròn 16 tuổi, đi liên lạc cho cơ sở bí mật của chống Pháp ở xã Rguh. Trong cuộc đời  đi theo cách mạng của mình, Cơ lâu Nâm đã tham gia đánh 99 trận, bắn hạ 7 máy bay, tiêu diệt 11 xe cơ giới, 50 tên giặc; binh vận thành công một đại đội “nghĩa quân” địch về với cách mạng cùng nhiều thành tích khác. Ông đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều huân, huy chương các loại như Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng nhất, Huy chương Cựu chiến binh Việt Nam, Giấy chứng nhận Dũng sĩ Quyết thắng… cùng nhiều danh hiệu cao quý khác.
       
Khi về hưu ông trể về quê hương và tham gia phong trào tại địa phươnglàm  chức vụ từ Chủ tịch UBND xã đến Chủ tịch Hội cựu chiến binh huyện, ở vị trí nào ông cũng nhiệt tình, trở thành tấm gương sáng cho đồng bào dân tộc làm theo. Ông cũng là nghệ nhân làm cung tên cổ rất nổi tiếng. Các lễ hội truyền thống của các huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam đều đến đặt hàng ông làm cung tên cho cuộc thi bắn nỏ. 
       Cuộc đời ông luôn đau đáu một nỗi niềm là không có ai bảo tồn các giá trị truyền thống của người Cơtu, đặc biệt là kho truyện cổ. Thế nhưng giờ đây ông có thể yên tâm rồi. Năm 2009, qua lời kể của ông, đồng chí Bríu Liếc- Bí thư huyện ủy Tây Giang đã biên soạn và dịch các truyện cổ ấy ra hai thứ tiếng Kinh và Cơtu, tập hợp trong quyển sách Văn hóa người Cơtu. Hiện nay, quyển sách đã được các nhà trường trên địa bàn huyện làm tư liệu dạy văn học địa phương và thi kể chuyện cổ Cơtu.     
                                                                                                              
Phương Thảo

                  

[Trở về]

Các tin mới hơn:

Các tin cũ hơn: