Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

 

SẮC MÀU MỚI VỀ DU LỊCH SINH THÁI CỘNG ĐỒNG Ở TÂY GIANG

Người đăng: Phòng Văn Hóa và Thông tin Ngày đăng: 10:32 | 17/01 Lượt xem: 256

Nói đến Tây Giang, Tỉnh Quảng Nam, du khách không chỉ biết đến về một huyện vùng cao nằm sát biên giới Việt – Lào, có diện tích độ che phủ rừng tự nhiên chiếm gần 70% diện tích toàn huyện, với hơn 1.146 cây di sản Việt Nam lớn nhất khu vực Đông Nam Á, hay điểm du lịch sinh thái Đỉnh quế 1369 được ví như Sapa thu nhỏ giữa lòng miền trung được thiên nhiên ưu đãi ban tặng khí hậu, thời tiết mát mẻ quanh năm, mây trắng xóa bồng bềnh bên cánh rừng Đỗ quyên cổ trên đỉnh Arung có độ cao hơn 2005 mét so với mực nước biển, mà còn được biết đến về cách làm du lịch, sinh thái cộng đồng mang đậm văn hóa làng Cơtu. Khách đến đây, như đứa con xa quê trở về nhà, về làng, được dân làng đón chào nồng hậu theo nét riêng của người Cơtu- Tây Giang. Điểm du lịch sinh thái cộng đồng Ta Lang, xã Bha lêê, huyện Tây Giang (Quảng Nam) là một thí dụ điển hình. Làng du lịch sinh thái cộng đồng Ta Lang được Viện phát triển Châu Á, Dự án Trường Sơn xanh, Hội du lịch cộng đồng Việt Nam chọn làm thí điểm để xây dụng mô hình du lịch sinh thái, cộng đồng đầu tiên ở Tỉnh Quảng Nam.
 Già làng Cơtu làm lễ nhập làng cầu an cho khách du lịch khi trải nghiệm một ngày làm người Cơtu tại làng du lịch sinh thái cộng động Ta Lang. Ảnh: Pơloong Plênh. 
Vừa qua, ngày 26 tháng 12 năm 2019 Viện phát triển Châu Á, Dự án Trường Sơn xanh và Hội du lịch cộng đồng Việt Nam phối hợp với Ủy ban nhân huyện Tây Giang đã tổ chức Khai trương và bàn giao mô hình du lịch sinh thái cộng đồng cho cộng đồng làng Ta Lang, xã Bhalê, huyện Tây Giang chính thức đưa vào quản lý và khai thác phục vụ khách du lịch. Phát triển du lịch từ Văn hóa làng Cơtu Cũng như các mô hình du lịch sinh thái, cộng đồng ở các tỉnh Tây Bắc, nhưng cách làm du lịch ở làng Ta Lang có những nét riêng và độc đáo, phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng dựa trên các giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của làng, đó là: Văn hóa làng Cơtu để xây dựng và phát triển du lịch xanh, nhanh và bền vững hài hòa với môi trường thiên nhiên mà không làm mất đi bản sắc của dân tộc, văn hóa làng nhất là tính cấu kết cộng đồng làng luôn được đề cao và đặt lên hàng đầu. Tại buổi lễ Khai trương, anh Arất Blúi, Phó chủ tịch Ủy ban nhân huyện Tây Giang cho biết: Trong định hướng xây dựng và phát triển du lịch ở Tây Giang để phát triển nhanh nhưng phải đặt vấn đề bền vững lên hàng đầu và giữ được bản sắc, vốn quý của dân tộc Cơtu, Tây Giang luôn đề cao khẩu hiệu đặc trưng của huyện đó là “Lấy văn hóa làng đoàn kết dân tộc, xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, lấy văn hóa làng nuôi sống người làm công tác văn hóa và lấy Văn hóa làng thu hút đầu tư, phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng”, thứ hai “Rừng còn Tây Giang phát triển bền vững, rừng mất Tây Giang suy vong”. Độc đáo bài hát mời rượu tại làng du lịch sinh thái cộng đồng Ta Lang. Ảnh: Pơloong Plênh Rừng là trụ cột để phát triển kinh tế xanh, nhanh và bền vững. Ngoài các yếu tố về cơ sở, vật chất, con người làm du lịch, muốn phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng phát triển bền vững thì môi trường sinh thái, văn hóa cộng đồng làng là hai thành tố quan trọng để xây dựng thành công ngành kinh tế không khói đi đúng hướng và hiệu quả, ở đây rừng không những cho con người môi trường sống trong lành, cho con người những sản vật quý giá, điều tiết và tạo ra nguồn nước mát trong lành chảy ngầm qua các khe suối, thành các dòng sông lớn như sông Avương, sông Lăng…. mang nguồn nước sạch cho con người, đối với người Cơtu nói riêng, đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng Trường Sơn- Tây nguyên, Rừng còn là một đấng linh thiêng, là cội nguồn sản sinh ra các giá trị văn hóa đặc trưng của đồng bào nơi đây, tất cả các lễ nghi, biểu tượng văn hóa cũng đều bắt nguồn và gắn liền với Rừng, riêng người Cơtu có Lễ hội Khai năm tạ ơn rừng thường được cộng đồng làng tổ chức hàng năm vào tháng Giêng, như để tri ân đến Mẹ Rừng Đại ngàn, đến tài nguyên thiên nhiên, qua đó giáo dục con cháu, trân quý các giá trị văn hóa truyền thống, bảo vệ rừng và tài nguyên thiên nhiên luôn trường tồn và phát triển cùng dân tộc. Để màu xanh của Trường Sơn đại ngàn luôn xanh mãi đồng thời thu hút khách du lịch về với địa phương tham gia trải nghiệm lễ hội. Du lịch trách nhiệm với môi trường và gắn kết cộng đồng bền chặt.
Làng du lịch sinh thái cộng đồng Ta Lang, thuộc xã Bhalêê, huyện Tây Giang nằm bên con suối Chơr Lang hiền hòa, bên trục đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Nơi đây còn lưu giữ nhiều dấu ấn văn hóa Cơtu đặc sắc, tiêu biểu như nghề chế tác và trình diễn các loại hình nhạc cụ dân tộc của cố nghệ nhân Alăng Avel, người đã sáng chế nhiều loại hình nhạc cụ độc đáo như aheen (sáo 3 lỗ), abel (đàn cò)….cùng nhiều loại hình văn hóa khác đang được cộng đồng làng giữ gìn, bảo tồn và phát huy đưa vào khai thác và phục vụ khách du lịch. Đây là kho báu của dân tộc Cơtu nói riêng, cộng đồng các dân tộc Việt Nam nói chung. Từ những kho báu văn hóa Cơtu này nếu được chúng ta đánh thức, khôi phục, khai thác đúng cách kết hợp với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng một cách khoa học và hiệu quả, sẽ góp phần tạo công văn việc làm, nguồn thu nhập cho cộng đồng làng, qua đó góp phần phát triển kinh tế của địa phương. 
Du lịch phát triển sẽ kéo theo hai mặt vừa tích cực và tiêu cực nếu không được quản lý, khai thác đúng hướng, nhưng cách làm ở Ta Lang luôn lấy lợi ích của cộng đồng làng, của dân tộc vì sự tiến bộ và phát triển bền vững lên hàng đầu, quyết tâm giữ môi trường sống trong lành, bảo tồn và phát huy tốt các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Cơtu, nói không với rác thải nilon, chai nhựa, ảnh hưởng đến môi trường, nói không với săn, bắt động vật hoang dã, làm nương, rẫy ảnh hưởng đến rừng già, nhất là rừng đầu nguồn, rừng nguyên sinh.
 Dịu dàng điệu Da dắ của người phụ nữ Cơtu tại làng DLSTCĐ Ta Lang. Ảnh: Pơloong Plênh.
Độc đáo bài hát mời rượu của người Cơtu làng Talang. Ảnh Pơloong Plênh
  Anh Phạm Hải Quỳnh, Chủ tịch Hội du lịch cộng đồng Việt Nam, người có công lớn trong việc khảo sát, đưa ý tưởng xây dựng mô hình du lịch sinh thái, cộng đồng cho làng Ta Lang cho biết: Người Cơtu sống tập trung tại một ngôi làng chung, làng văn hóa Cơtu có bình phong rất đẹp, ở giữa có Gươl, công trình lớn mang biểu tượng về tinh thần đoàn kết của dân tộc Cơtu, xung quanh Gươl các hộ nhà dân đều hướng cửa chính vào Gươl, ở giữa làng có sân rộng, thuận lợi cho việc tổ chức các trò chơi dân gian, lễ hội của làng phục vụ khách du lịch. Để có được mô hình du lịch sinh thái, cộng đồng làng hình thành và phát triển bền vững đúng nghĩa. Hội cùng Dự án và chính quyền địa phương và nhất là sự ủng hộ nhiệt tình của bà con Cơtu làng Ta Lang đã một lòng đoàn kết, quyết tâm xây dựng du lịch”.
 Chỉ sau gần 3 tháng triển khai, với quyết tâm cao đến nay các hàng mục đã hoàn thiện và đưa vào khai thác phục vụ khách du lịch. Cách làm mới về du lịch ở làng Ta Lang chính là dựa vào Văn hóa làng Cơtu Ta Lang, mọi người dân trong làng từ trẻ, già, trai, gái ai cũng hăng hái tham gia làm, xem như là công việc chung của làng, từ việc bảo vệ môi trường, làm hàng rào bằng tre, trồng cây xanh đến việc giữ gìn văn hóa dân tộc, tham gia văn hóa, văn nghệ, chế biến ẩm thực Cơtu phục vụ khách du lịch luôn được cộng đồng tham gia tích cực. Tính bền vững ở đây nằm trong văn hóa của làng, làng cùng làm, cùng bảo vệ và cùng chia sẻ quyền lợi đều cho nhau. Đây là cách làm mới về du lịch sinh thái, cộng đồng ở Ta Lang, Tây Giang (Quảng Nam), du lịch phát triển đúng hướng, không những vừa tạo ra công ăn việc làm cho người dân hạn chế việc làm nương, rẫy, săn, bắt độc vật hoang dã, đặc biệt là tính cấu kết cộng đồng làng được phát huy tốt hơn trong việc phục dựng và trình diễn các nghi thức, văn hóa của làng phục vụ khách du lịch, và đồng thời các giá trị văn hóa cũng được bảo tồn, giữ gìn và phát huy tốt hơn.
 Với những sắc màu, cách làm mới, điểm sáng về mô hình du lịch sinh thái, cộng đồng ở Ta Lang, Tây Giang (Quảng Nam) hy vọng rằng đây là sản phẩm du lịch, địa chỉ mới thu hút du khách và các công ty lữ hành đưa tour khách gần xa đến trải nghiệm và tìm hiểu các giá trị văn hóa của làng. Góp phần đưa hình ảnh mảnh đất và con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.
 Bài và ảnh: Pơloong Hữu Phú

Tác giả: Pơloong Hữu Phú

[Trở về]

Các tin cũ hơn: